‘Is het echt dringend?’
Een nascholing over urineweginfecties

Twee Gezusters, Luciushof Heerlen, 20 mei 2025

In een bomvolle kapel van het Savelbergklooster in de Luciushof in Heerlen verzorgde IP & AMR Zorgnetwerk Limburg een nascholing op verzoek van Huisartsen Oostelijk Zuid-Limburg (HOZL). Deze nascholing stond volledig in het teken van urineweginfecties. Een interactieve avond waarbij onderwerpen als Samen beslissen, UWI en de kwetsbare oudere en praktijkoefeningen met de opgedane kennis onder begeleiding van een team specialisten centraal stonden. Een leerzame avond dus met (huis)artsen en doktersassistenten.

Patiëntenvoorlichting: de sleutel tot betere zorg

Een van de terugkerende thema’s tijdens de nascholing was dat zorgverleners niet altijd gericht vragen naar de precieze verwachting van de patiënt. Met andere woorden: waarom komt een patiënte naar de praktijk? Wil zij bijvoorbeeld weten of ze inderdaad een blaasontsteking heeft, verwacht ze meteen antibiotica te krijgen, of is er een andere reden? “Vaak nemen we aan dat een patiënt antibiotica wil en zijn we ons er niet van bewust dat patiënten simpelweg niet weten dat er andere opties zijn bij een UWI”, aldus Eefje de Bont, huisarts en een van de presentatoren tijdens de nascholing.

Samen beslissen in de praktijk

De nascholing introduceerde het concept van ‘Samen beslissen’ als een belangrijk instrument in de zorg. Huisarts, en een van de sprekers tijdens de nascholing, Anouk Baghus legde uit hoe samen beslissen in de praktijk kan worden gebracht: “Bij een UWI zijn er vaak meerdere opties, zoals afwachten of een uitgesteld recept. Het is belangrijk dat we patiënten informeren over hun keuzes, zodat we samen een weloverwogen besluit kunnen nemen.”

Om zorgverleners te helpen bij het bespreken van deze opties, werd de keuzekaart voor vrouwen met een blaasontsteking geïntroduceerd. Deze kaart biedt een overzicht van de verschillende behandelopties, zoals het afwachten met eventuele pijnstilling, het gebruik van een uitgesteld antibioticarecept, of het direct starten met antibiotica. De kaart helpt om de voor- en nadelen van iedere optie in begrijpelijke taal uit te leggen, zodat patiënten samen met hun zorgverlener een keuze kunnen maken.

“De keuzekaart maakt het makkelijker om met de patiënt te bespreken welke opties er zijn”, aldus Baghus. “Het geeft patiënten inzicht in de voor- en nadelen van iedere behandeloptie, en zorgbesluit.”

Door patiënten actief te betrekken bij beslissingen wordt niet alleen de therapietrouw vergroot, maar voelen patiënten zich ook meer gehoord en begrepen. Tijdens workshops konden de deelnemers oefenen met casussen waarin patiënten voor verschillende keuzes stonden. “Deze nascholing heeft mij doen inzien dat ik patiënten meer ruimte moet geven om hun eigen voorkeuren te verkennen”, merkte een huisarts op.

Naast deze inzichten stond vooral de praktijk centraal. Eefje de Bont (huisarts en onderzoeker Universiteit Maastricht) begeleidde interactieve casussen waarin deelnemers het samen beslissen konden oefenen. De tweede casus richtte zich specifiek op UWI’s bij kwetsbare ouderen, waarbij Monique Schellinx (specialist ouderengeneeskunde) haar expertise deelde. Zij benadrukte dat bij deze doelgroep niet standaard een urine dipstick gedaan moet worden, omdat ouderen vaak bacteriën in de blaas hebben zonder infectie. De focus moet liggen op klinische symptomen zoals koorts, pijn bij het plassen en een algemeen ziek gevoel.

Toepassing van de opgedane kennis

De deelnemers vertrokken met nieuwe inzichten en praktische vaardigheden die direct toepasbaar zijn in de dagelijkse praktijk. Een doktersassistente gaf na afloop aan: “Ik ben me weer bewust geworden van dingen die ik misschien een beetje uit het oog was verloren, zoals het aanbieden van een uitgesteld recept in plaats van meteen antibiotica voor te schrijven. Door de opgedane kennis in te zetten kunnen zorgverleners bijdragen aan betere zorg voor patiënten, minder onnodig gebruik van antibiotica, en meer tevreden patiënten die hun opties beter begrijpen.